Co ile lat kierowca musi odbywać szkolenie okresowe BHP? Terminy dla kierowców zawodowych i przewożących ADR

Termin szkolenia okresowego BHP kierowcy zależy przede wszystkim od rodzaju wykonywanej pracy i związanych z nią zagrożeń. Kierowcy zawodowi są najczęściej traktowani jako pracownicy na stanowiskach robotniczych, co oznacza cykl trzyletni, natomiast przewóz materiałów niebezpiecznych ADR wiąże się z co najmniej corocznym szkoleniem; inne zasady mogą dotyczyć osób używających auta służbowego poza transportem.

Jak często kierowca musi odbywać okresowe szkolenie BHP?

To, co ile szkolenie okresowe BHP dla kierowców powinno być powtarzane, zależy od rodzaju stanowiska, zakresu obowiązków i występujących zagrożeń. Kierowcy zawodowi są najczęściej klasyfikowani jako pracownicy na stanowiskach robotniczych. W takiej sytuacji szkolenie okresowe odbywa się co 3 lata i służy ugruntowaniu oraz aktualizacji wiedzy potrzebnej do bezpiecznego wykonywania obowiązków.

Inaczej może wyglądać sytuacja pracownika, który prowadzi samochód służbowy, ale nie wykonuje pracy w transporcie. Taka osoba może podlegać szkoleniu okresowemu co 5 lat, dostosowanemu do specyfiki wykonywanej pracy. Sam fakt prowadzenia samochodu nie przesądza więc automatycznie o częstotliwości szkolenia.

Kierowca wykonujący pracę na stanowisku robotniczym

Kierowcy zawodowi są najczęściej klasyfikowani jako pracownicy na stanowiskach robotniczych. O właściwej kwalifikacji decyduje rzeczywiście wykonywana praca, a nie wyłącznie nazwa stanowiska. Dla kierowcy wykonującego pracę na takim stanowisku szkolenie okresowe należy powtarzać co 3 lata. Dotyczy to typowej sytuacji kierowcy zawodowego realizującego zadania transportowe.

Kierowca używający pojazdu służbowego poza pracą w transporcie

Nie każdy pracownik prowadzący samochód służbowy wykonuje pracę w transporcie. Odrębną grupę stanowią między innymi przedstawiciele handlowi oraz osoby, dla których przejazdy są dodatkowym elementem obowiązków zawodowych. W ich przypadku o częstotliwości szkolenia decyduje rodzaj stanowiska, rzeczywisty zakres zadań oraz związane z nim zagrożenia, a nie samo używanie pojazdu.

Dla przedstawicieli handlowych i innych pracowników kierujących pojazdami służbowymi wskazano pięcioletni cykl szkoleń okresowych BHP. Nie należy jednak automatycznie stosować tego terminu do każdej osoby, która okazjonalnie prowadzi samochód firmowy. Szkolenie powinno być dostosowane do specyfiki wykonywanej pracy i warunków, w jakich jest ona realizowana.

Czy kierowca przewożący towary niebezpieczne ADR ma dodatkowy termin szkolenia?

Przewóz materiałów niebezpiecznych ADR wiąże się z częstszym szkoleniem okresowym BHP niż ogólny cykl dotyczący kierowców na stanowiskach robotniczych. Jest traktowany jako praca szczególnie niebezpieczna, dlatego szkolenie okresowe BHP kierowcy przewożącego materiały niebezpieczne należy odbywać co najmniej raz w roku.

Ten termin dotyczy szkolenia BHP i nie zastępuje uprawnień ani szkoleń wymaganych przy przewozie towarów niebezpiecznych. Są to odrębne obowiązki. Program szkolenia BHP powinien uwzględniać szczególne zagrożenia związane z przewożonymi materiałami oraz wyniki oceny ryzyka zawodowego.

• Postępowanie z materiałami: omówienie zasad bezpiecznego wykonywania czynności związanych z przewozem.
• Sytuacje awaryjne: przypomnienie sposobów ograniczania ryzyka w razie zdarzenia podczas pracy.
• Zagrożenia właściwe dla danego przewozu: dostosowanie treści do materiałów niebezpiecznych, z którymi kierowca ma rzeczywiście kontakt.
• Organizacja pracy: uwzględnienie zasad obowiązujących na danym stanowisku.

Rocznego terminu nie należy automatycznie stosować do kierowców, którzy nie wykonują przewozu ADR.

Szkolenie BHP a kwalifikacja zawodowa kierowcy i uprawnienia ADR

Szkolenie okresowe BHP dotyczy bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku kierowcy oraz aktualizacji wiedzy z tego zakresu. Nie potwierdza kwalifikacji zawodowej kierowcy ani uprawnień do przewozu towarów niebezpiecznych. Kwalifikacja zawodowa kierowcy i uprawnienia ADR wynikają z odrębnych wymagań.

Obszar	Czego dotyczy	Czego nie zastępuje
Okresowe szkolenie BHP	Bezpieczeństwa i higieny pracy kierowcy oraz aktualizacji wiedzy BHP	Kwalifikacji zawodowej ani uprawnień ADR
Kwalifikacja zawodowa kierowcy	Wymagań związanych z wykonywaniem przewozu drogowego, określonych w przepisach o transporcie drogowym	Szkolenia BHP na stanowisku pracy
Uprawnienia ADR	Przewozu materiałów niebezpiecznych przez kierowcę	Szkolenia BHP i kwalifikacji zawodowej kierowcy

W przypadku kierowców zawodowych wskazano również 35-godzinne szkolenie okresowe związane z wymaganiami ustawy o transporcie drogowym. Nie jest ono szkoleniem BHP i nie należy utożsamiać go ze szkoleniem dotyczącym stanowiska pracy. Odbywa się bez egzaminu końcowego.

Uprawnienia ADR dotyczą kierowców przewożących materiały niebezpieczne. Ukończenie kursu ADR nie zastępuje szkolenia BHP, a szkolenie BHP nie nadaje uprawnień ADR. Każdy z tych dokumentów potwierdza więc inny rodzaj przygotowania do pracy.

Co obejmuje okresowe szkolenie BHP kierowcy?

Program szkolenia okresowego BHP kierowcy obejmuje aktualizację wiedzy oraz praktyczne przygotowanie do rozpoznawania zagrożeń i bezpiecznego reagowania w sytuacjach awaryjnych. Instruktaż stanowiskowy odnosi te zasady do ryzyka zawodowego i sposobów ochrony właściwych dla danego stanowiska.

• Aktualizacja zasad BHP – przypomnienie i uzupełnienie wiedzy dotyczącej bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zmian techniczno-organizacyjnych wpływających na wykonywanie zadań.
• Rozpoznawanie zagrożeń i ocena ryzyka – omówienie czynników występujących w pracy kierowcy, takich jak zmęczenie, stres, hałas, warunki pogodowe i ryzyko wypadków, oraz sposobów ograniczania związanego z nimi ryzyka.
• Bezpieczne wykonywanie pracy – zasady bezpiecznej obsługi pojazdu i prawidłowego korzystania z jego elementów bezpieczeństwa, z uwzględnieniem ryzyka właściwego dla danego stanowiska.
• Ergonomia pracy – prawidłowe ustawienie fotela, zachowanie odpowiedniej postawy i organizowanie przerw. Długotrwała praca siedząca może negatywnie wpływać na kierowcę.
• Przeciwdziałanie zmęczeniu i stresowi – rozpoznawanie sytuacji obniżających koncentrację oraz praktyczne sposoby ograniczania związanego z nimi ryzyka podczas pracy.
• Sytuacje awaryjne i pierwsza pomoc – zasady postępowania w razie wypadku lub pożaru pojazdu oraz podstawy udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.

Szkolenie okresowe BHP dla kierowców online może być prowadzone w takiej formie, jeśli sposób organizacji zapewnia skuteczność nauczania.

Jak pracodawca powinien pilnować terminów szkoleń i wymaganej dokumentacji?

Za organizację szkoleń oraz prowadzenie i przechowywanie związanej z nimi dokumentacji odpowiada pracodawca. Powinien kierować pracownika na szkolenie w wymaganym terminie, finansować szkolenia okresowe oraz organizować je w godzinach pracy. Po szkoleniu okresowym dokumentację może uzupełniać zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, a wiedza może być potwierdzona egzaminem sprawdzającym. Dotyczy to również szkoleń prowadzonych online, które wymagają prawidłowego udokumentowania.

Praktycznym rozwiązaniem jest osobna karta kontrolna dla każdego pracownika, w formie papierowej lub elektronicznej. Powinna umożliwiać szybkie sprawdzenie daty ostatniego szkolenia, terminu kolejnego oraz statusu wymaganych dokumentów.

• Dane szkolenia – rodzaj szkolenia, data jego ukończenia, informacja o egzaminie sprawdzającym, jeśli został przeprowadzony, oraz zaświadczenie o ukończeniu.
• Termin kolejnego szkolenia – monitorowany zgodnie z rodzajem stanowiska i warunkami pracy kierowcy, tak aby pracodawca mógł odpowiednio wcześniej skierować pracownika na szkolenie.
• Dokumenty pracownika – potwierdzenia odbycia szkoleń BHP, orzeczenia lekarskie i psychologiczne oraz kopie świadectw kwalifikacji zawodowej, zgodnie z zakresem wymaganym dla danego kierowcy.
• Szkolenie wstępne – karta szkolenia wstępnego oraz dokumentacja instruktażu ogólnego i stanowiskowego przed dopuszczeniem do pracy.
• Kontrola statusu – regularne sprawdzanie aktualności dokumentów oraz terminów szkoleń i egzaminów; przy szkoleniach online pomocne mogą być raporty z platformy szkoleniowej.

Dokumentację dotyczącą szkoleń i badań pracodawca prowadzi oraz przechowuje w aktach pracownika. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia BHP nie zastępuje orzeczenia lekarskiego, psychologicznego ani świadectwa kwalifikacji zawodowej, dlatego każdy z tych dokumentów należy kontrolować odrębnie.